🔴 Lakownica lśniąca

Rośnie na martwym drewnie drzew liściastych, najczęściej dębu i buka, zasiedlając pniaki, korzenie oraz dolne partie obumarłych pni, rzadziej drewno iglaste. Owocniki pojawiają się od czerwca do listopada, są roczne (rzadko przetrwają dłużej) i w Polsce spotykane stosunkowo rzadko w porównaniu z pospolitymi hubami rozkładającymi drewno. Najłatwiej znaleźć ją w starszych, wilgotniejszych drzewostanach liściastych, na obumierających dębach lub przy pniakach po wycince.

Kapelusz o średnicy 8–25 (rzadko do 30) cm ma nerkowaty lub wachlarzowaty kształt i najbardziej charakterystyczną cechę całego rodzaju: lśniącą, jakby polakierowaną powierzchnię, pofałdowaną koncentrycznie. Młode owocniki są cytrynowożółte do pomarańczowordzawych, z jasną, rosnącą obwódką na brzegu, i z wiekiem ciemnieją przez brązy aż po purpurowoczarny. W odróżnieniu od większości hub, lakownica ma wyraźny, boczny (rzadko środkowy) trzon długości 5–12 cm, równie lśniący i ciemnobrązowy jak kapelusz — to dobra, szybka wskazówka odróżniająca ją od bezogonkowych wsporników innych gatunków. Pory na spodzie są drobne (4–5 na mm), białawe, z wiekiem brązowiejące pod dotykiem. Miąższ jest korkowaty, twardy, białawy do ochrowego, bez wyrazistego zapachu.

Jedynym realnym sobowtórem w Polsce jest lakownica brązowoczarna (Ganoderma carnosum) — różni się siedliskiem (rośnie niemal wyłącznie na drewnie iglastym, głównie jodły, a nie na liściastym), znacznie ciemniejszym, mahoniowobrązowym do niemal czarnego kapeluszem, bardziej masywnym owocnikiem i bledszym miąższem. Pomyłka między obiema lakownicami nie jest niebezpieczna — żadna z nich nie jest trująca, obie są zbyt twarde do jedzenia i obie mają podobne, choć nie identyczne, zastosowanie w ziołolecznictwie — jednak dla celów kolekcjonerskich czy dokumentacyjnych warto zwrócić uwagę na drzewo żywicielskie: liściaste wskazuje na lakownicę lśniącą, iglaste na brązowoczarną. Z daleka, zwłaszcza u młodych, jeszcze niepolakierowanych owocników, lakownica bywa też mylona ze zwykłymi hubami czy żagwiami — rozstrzyga wtedy właśnie połysk górnej powierzchni, którego żaden inny polski grzyb nadrzewny nie ma w takim natężeniu.

Nie dotyczy jako potrawa — korkowaty, drzewny miąższ lakownicy nie nadaje się do jedzenia w klasycznym sensie. Ceniona jest za to jako surowiec do naparów, wywarów i ekstraktów: suszone, pokrojone owocniki gotuje się długo (nawet 1–2 godziny) na wolnym ogniu, uzyskując gorzki napar, a przemysłowo produkuje się z niej ekstrakty proszkowe i kapsułki sprzedawane jako reishi. Zawiera polisacharydy (beta-glukany) oraz triterpeny (kwasy ganoderowe), którym liczne badania — głównie in vitro i na zwierzętach, w mniejszym stopniu badania kliniczne na ludziach — przypisują działanie immunomodulujące, przeciwutleniające i wspomagające odporność. To jednak suplement, nie lek: żadne z tych działań nie zastępuje diagnostyki ani leczenia zaleconego przez lekarza, a dostępne w sklepach produkty reishi pochodzą niemal wyłącznie z hodowli lub importu, nie ze zbioru dziko rosnących, chronionych owocników w Polsce.