🐇 Podgrzybek zajączek

Rośnie pospolicie w lasach liściastych, iglastych i mieszanych, na skrajach dróg leśnych, w młodnikach i starszych drzewostanach, ma szerokie spektrum siedliskowe i nie jest wybredny co do gatunku drzewa-gospodarza. Owocniki pojawiają się od lipca do listopada, często pojedynczo lub w niewielkich grupkach wśród ściółki, na różnych typach gleb.

Kapelusz jest niewielki, 3–10 cm średnicy, suchy i matowy w dotyku; z wiekiem charakterystycznie pęka na drobne, nieregularne pola, spod pękającej skórki prześwituje czerwonawożółty spód, co jest najłatwiejszą cechą rozpoznawczą gatunku. Pory są szerokie, kanciaste, początkowo bladożółte, z wiekiem oliwkowozielone, i wyraźnie sinieją pod naciskiem. Trzon mierzy 4–8 cm, jest żółty przy kapeluszu, a w dolnej części czerwonobrązowy, z podłużnymi włóknami i czerwonawymi strefami. Miąższ jest żółty w kapeluszu, po przecięciu wyraźnie niebieszczeje, a po dłuższej chwili może lekko czerwienieć. Smak jest lekko kwaskowaty, to ważna cecha odróżniająca go od bliźniaczego gatunku opisanego niżej.

To najważniejsza i zarazem najbardziej myląca sekcja tej strony: klasyczne polskie źródła mykologiczne nazwą „podgrzybek zajączek” określają w pierwszej kolejności gatunek Xerocomus subtomentosus, w naszym atlasie opisany osobno jako borowik zajęczy, a opisywany tutaj gatunek (Xerocomellus chrysenteron) poprawniej nazywa się suchogrzybkiem złotoporym. Jego starsze nazwy to podgrzybek złotopory i podgrzybek złotawy; tę drugą podaje polski wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu (Xerocomus chrysenteron), a nazwa „podgrzybek zajączek” odnosi się tam do Xerocomus subtomentosus. „Podgrzybkiem złotoporym” w dawnej literaturze nazywano też inny, w Polsce bardzo rzadki gatunek, złotoborowika drobnego (Aureoboletus gentilis). Borowik zajęczy i suchogrzybek złotopory są pospolite, rosną w podobnych siedliskach i są regularnie mylone nawet przez doświadczonych grzybiarzy. Różnice: u borowika zajęczego kapelusz rzadko pęka na pola nawet u starych owocników, pory są jaśniejsze i bardziej złocistożółte, trzon nie ma czerwonych stref, a smak miąższu nie jest kwaskowaty. Na szczęście oba gatunki są jadalne, więc pomyłka między nimi nie zagraża zdrowiu, wpływa tylko na smak dania, bo borowik zajęczy jest zwykle ceniony wyżej. Drugim kandydatem do pomyłki jest podgrzybek brunatny, znacznie większy, z kapeluszem, który nigdy nie pęka na pola, bez czerwonych stref na trzonie i ze słabiej siniejącym miąższem.

Zobacz też: Borowik zajęczy Podgrzybek brunatny

Grzyb jadalny, ale przeciętnej wartości kulinarnej, miąższ ma lekko kwaskowaty posmak i szybko traci jędrność, więc najlepiej zbierać wyłącznie młode, twarde owocniki bez śladów żerowania larw i nieprzyjemnego zapachu. Zawsze po obróbce cieplnej; najlepiej sprawdza się jako dodatek do mieszanek grzybowych, rzadziej jako samodzielny składnik dania, bo w pojedynkę bywa mdły lub lekko cierpki.