🐇 Podgrzybek zajączek

Rośnie pospolicie w lasach liściastych, iglastych i mieszanych, na skrajach dróg leśnych, w młodnikach i starszych drzewostanach — ma szerokie spektrum siedliskowe i nie jest wybredny co do gatunku drzewa-gospodarza. Owocniki pojawiają się od lipca do listopada, często pojedynczo lub w niewielkich grupkach wśród ściółki, na różnych typach gleb.

Kapelusz jest niewielki, 3–10 cm średnicy, suchy i matowy w dotyku; z wiekiem charakterystycznie pęka na drobne, nieregularne pola — spod pękającej skórki prześwituje czerwonawożółty spód, co jest najłatwiejszą cechą rozpoznawczą gatunku. Pory są szerokie, kanciaste, początkowo bladożółte, z wiekiem oliwkowozielone, i wyraźnie sinieją pod naciskiem. Trzon mierzy 4–8 cm, jest żółty przy kapeluszu, a w dolnej części czerwonobrązowy, z podłużnymi włóknami i czerwonawymi strefami. Miąższ jest żółty w kapeluszu, po przecięciu wyraźnie niebieszczeje, a po dłuższej chwili może lekko czerwienieć. Smak jest lekko kwaskowaty — to ważna cecha odróżniająca go od bliźniaczego gatunku opisanego niżej.

To najważniejsza i zarazem najbardziej myląca sekcja tej strony: klasyczne polskie źródła mykologiczne (m.in. grzyby.pl) nazwą „podgrzybek zajączek” określają w pierwszej kolejności gatunek Xerocomus subtomentosus — w naszym atlasie opisany osobno jako borowik zajęczy — a opisywany tutaj gatunek (Xerocomellus chrysenteron) poprawniej nazywa się suchogrzybkiem złotoporym. Oba gatunki są pospolite, rosną w podobnych siedliskach i są regularnie mylone nawet przez doświadczonych grzybiarzy. Różnice: u borowika zajęczego kapelusz rzadko pęka na pola nawet u starych owocników, pory są jaśniejsze i bardziej złocistożółte, trzon nie ma czerwonych stref, a smak miąższu nie jest kwaskowaty. Na szczęście oba gatunki są jadalne, więc pomyłka między nimi nie zagraża zdrowiu — wpływa tylko na smak dania, bo borowik zajęczy jest zwykle ceniony wyżej. Drugim kandydatem do pomyłki jest podgrzybek brunatny — znacznie większy, z kapeluszem, który nigdy nie pęka na pola, bez czerwonych stref na trzonie i ze słabiej siniejącym miąższem.

Zobacz też: Borowik zajęczy Podgrzybek brunatny

Grzyb jadalny, ale przeciętnej wartości kulinarnej — miąższ ma lekko kwaskowaty posmak i szybko traci jędrność, więc najlepiej zbierać wyłącznie młode, twarde owocniki bez śladów żerowania larw i nieprzyjemnego zapachu. Zawsze po obróbce cieplnej; najlepiej sprawdza się jako dodatek do mieszanek grzybowych, rzadziej jako samodzielny składnik dania, bo w pojedynkę bywa mdły lub lekko cierpki.