🧱 Krasnoborowik ceglastopory
Neoboletus luridiformis
jadalny po obróbce
Krasnoborowik ceglastopory, dawniej opisywany jako Boletus erythropus czy Boletus luridiformis, wciąż powszechnie nazywany borowikiem ceglastoporym, to grzyb, który wielu grzybiarzy omija z instynktownego lęku: ma ceglastoczerwone rurki i miąższ siniejący niemal na oczach. Niesłusznie, bo po dobrym ugotowaniu należy do smaczniejszych borowików, trzeba tylko umieć odróżnić go od naprawdę groźnego borowika szatańskiego.
czerwiec–październik
świerk, buk, dąb, sosna (gleby kwaśne)
jadalny po obróbce (surowy trujący)
📍 Sprawdź szansę na grzyby w swojej okolicy →
Gdzie i kiedy rośnie
Tworzy mykoryzę zarówno z drzewami iglastymi, jak i liściastymi, najczęściej ze świerkiem, bukiem, dębem i sosną, na kwaśnych, ubogich w wapń glebach lasów iglastych, liściastych i mieszanych. Owocuje od czerwca do października. W Polsce jest gatunkiem pospolitym, a wyjątkowo licznie pojawia się na południu kraju, na wyżynach i w górach.
Jak rozpoznać
Kapelusz ciemnobrązowy, kasztanowy lub oliwkowobrązowy, o aksamitnej, matowej skórce, u młodych okazów półkulisty, później poduszkowaty, do ok. 20 cm średnicy. Pod kapeluszem rurki (nie blaszki): u młodych żółtawe, z wiekiem przechodzące w ceglasto-czerwone do karminowych pory, które pod naciskiem palca niemal natychmiast ciemnieją na granatowoniebiesko. Trzon żółty w tle, gęsto pokryty czerwonymi kropkami i pręgami, bez siateczki, maczugowaty, u nasady często brunatnoczerwony. Miąższ żółtawy, po przekrojeniu momentalnie i intensywnie sinieje, o łagodnym, grzybowym zapachu, bez nuty nieprzyjemnej.
Sobowtóry, z czym mylony i jak odróżnić
Najważniejsze odróżnienie dotyczy borowika szatańskiego (Rubroboletus satanas), rzadkiego grzyba objętego w Polsce ochroną gatunkową, o bladym, szarawo-białawym lub kremowym (czasem lekko różowiejącym) kapeluszu i grubym, krótkim, bulwiastym trzonie z wyraźną czerwoną siateczką. Krasnoborowik ceglastopory ma kapelusz zauważalnie ciemniejszy, brązowy, a trzon smukły, maczugowaty i bez siateczki, tylko z czerwonymi kropkami i pręgami. Szatan preferuje ciepłe, wapienne gleby pod dębem i bukiem, głównie w cieplejszych regionach kraju, więc spotkanie go jest mało prawdopodobne, ale różnicę warto znać na pamięć. Drugim punktem odniesienia jest borowik szlachetny (prawdziwek): ma jasne, białawe do żółtozielonych rurki, które nie sinieją. Czerwone pory i mocne sinienie miąższu same w sobie nie są więc oznaką trucizny, to cecha gatunkowa innego, także jadalnego borowika. Rzadziej mylony bywa modroborowik ponury (Suillellus luridus), który, w odróżnieniu od krasnoborowika ceglastoporego, ma na trzonie wyraźną siateczkę.
Zobacz też: Borowik szatański Borowik szlachetny Koźlarz czerwony
W kuchni
Wyłącznie po solidnej obróbce termicznej: gotowanie, duszenie lub smażenie przez co najmniej 20–30 minut. Bezpieczny wariant to ugotowanie przez 15 minut, odlanie wody i dogotowanie kolejnych 15 minut w świeżej, wywaru nie używa się do zup ani sosów. Po takiej obróbce nadaje się do smażenia, duszenia i jako dodatek do dań jednogarnkowych. Surowego suszenia lepiej unikać: toksyna rozkłada się pod wpływem ciepła, a nie samego odparowania wody, więc bezpieczniej najpierw ugotować, a dopiero potem, jeśli zależy nam na suszu, suszyć już ugotowane owocniki.
Notowany w 16 krajach (głównie w Europie) wg danych GBIF, ujęty jako takson zaakceptowany w Catalogue of Life oraz na oficjalnej liście grzybów Niemiec (DGfM, Pilze Deutschlands); w Polsce gatunek pospolity, ze szczególnym nasileniem na południu kraju.
