🟡 Pieprznik trąbkowy

Owocnikuje pospolicie w lasach iglastych i mieszanych, najchętniej pod świerkiem, rzadziej pod sosną, na kwaśnych, wilgotnych glebach — często wprost z kożucha mchu, w kępkach, gromadach lub rzędach wzdłuż zagłębień terenu. Sezon trwa od sierpnia do listopada, a przy łagodnej jesieni owocniki potrafią wytrzymać aż do pierwszych przymrozków, gdy większość innych gatunków dawno już zniknęła z lasu. Mimo że w Polsce jest pospolity, pozostaje mało znany i rzadko trafia do koszyków — jego niepozorny wygląd sprawia, że grzybiarze go po prostu przeoczają.

Kapelusz ma 2–6 cm średnicy, żółtobrązowy do szarobrązowego, czasem z oliwkowym lub rdzawym odcieniem, pokryty drobnymi, przylegającymi, ciemniejszymi łuseczkami. Zaczyna jako wypukły, szybko wgłębia się na środku, a w pełni dojrzałych owocnikach przechodzi w lejkowaty lub wyraźnie trąbkowaty kształt z mocno pofałdowanym, podwiniętym brzegiem. Pod spodem, zamiast blaszek, biegną niskie, tępe, rozwidlone i zbiegające fałdy w kolorze szarożółtym. Trzon (2–8 cm długości, 5–10 mm grubości) jest charakterystycznie żółty do żółtawobrunatnego, najintensywniej zabarwiony przy samej podstawie, w środku pusty — od tej żółtej, pustej nóżki pochodzi angielska nazwa gatunku, yellowfoot, dosłownie „żółta stopa”, i to jedna z najszybszych cech rozpoznawczych w terenie. Wysyp zarodników jest biały do bladożółtawego, zapach delikatny, grzybowy, bez wyrazistego aromatu.

Najbliższym i najbardziej podobnym gatunkiem jest lejkowiec dęty (Craterellus cornucopioides) — różni się wyraźnie ciemniejszą, niemal czarną barwą całego owocnika; oba gatunki są jadalne, więc pomyłka między nimi jest całkowicie bezpieczna. W literaturze wymienia się też rzadsze, pokrewne gatunki lejkowców o zbliżonym, rurkowatym pokroju, spotykane sporadycznie w tych samych siedliskach — również jadalne. Źródła mykologiczne są zgodne: pieprznik trąbkowy nie ma w polskich lasach żadnego trującego sobowtóra — najwyżej można go pomylić z innym jadalnym grzybem o podobnym, lejkowatym kroju. Dobra, uniwersalna zasada bezpieczeństwa i tak warta zapamiętania: prawdziwe, ostro zarysowane blaszki i pajęczynkowata osłona na młodym trzonie to domena zasłonaków (Cortinarius), groźnej grupy o zupełnie innej budowie hymenoforu — pieprzniki i lejkowce takich cech nigdy nie mają.

Zobacz też: Lejkowiec dęty Kurka (pieprznik jadalny)

Miąższ jest cienki, ale aromatyczny po ususzeniu — sproszkowany, świetnie doprawia sosy, zupy i dania jajeczne. Ze względu na niewielkie rozmiary pojedynczego owocnika zbiera się go zwykle w większych ilościach naraz, korzystając z tego, że rośnie w gęstych skupiskach; dobrze komponuje się smakowo z innymi grzybami jesiennymi, w tym z lejkowcem dętym. Można go smażyć, dusić lub suszyć — nie wymaga żadnej specjalnej obróbki wstępnej.