🟤 Wrośniak garbaty

Rośnie na martwym drewnie drzew liściastych, najchętniej na leżących pniach i pniakach buka, rzadziej grabu, dębu, topoli, brzozy, leszczyny czy klonu, wyjątkowo na drewnie iglastym. Owocniki zawiązują się od lata do jesieni, ale są twarde i wieloletnio trwałe: w łagodne zimy potrafią przetrwać na pniu nawet do roku, więc w lesie można je spotkać praktycznie o każdej porze roku, nie tylko w sezonie grzybobrania. To gatunek pospolity w całej Polsce, szczególnie w starszych drzewostanach liściastych i buczynach z dużą ilością rozkładającego się drewna.

Owocnik ma kształt półkolistego, przyrośniętego bokiem wspornika o szerokości 8–20 cm, z charakterystycznym garbem (zgrubieniem) w miejscu przyrośnięcia do podłoża, stąd nazwa gatunku. Górna powierzchnia jest nierówna, pofalowana, delikatnie strefowana, od białawej i szarawej po żółtawą czy rdzawą, u młodych owocników aksamitnie owłosiona, z wiekiem gładsza. Miąższ jest biały, korkowato-skórzasty, świeży sprężysty, suchy twardy i lekki, o słabo wyczuwalnym, praktycznie neutralnym zapachu i smaku. Najważniejsza cecha rozpoznawcza kryje się na spodzie: pory są białe, ale zamiast typowych okrągłych oczek tworzą wydłużone, jamkowate, niemal labiryntowe struktury, szczególnie widoczne bliżej garbu, żaden inny pospolity wrośniak nie ma tak nieregularnego rurkowatego spodu.

Wrośniak garbaty bywa mylony z kilkoma podobnie ubarwionymi hubami rosnącymi na tym samym drewnie. Najczęściej z wrośniakiem szorstkim (Trametes hirsuta), zwłaszcza młode, aksamitnie owłosione owocniki obu gatunków są trudne do odróżnienia na pierwszy rzut oka; rozstrzyga spód: u wrośniaka garbatego pory są wydłużone i jamkowate, u szorstkiego drobne i okrągłe. Podobny bywa też wrośniak różnobarwny (Trametes versicolor), ma jednak wyraźniej strefowaną, jaskrawszą górę i nie tworzy garbu u nasady. Realne ryzyko pomyłki dotyczy również blaszkowca drobnozarodnikowego (Lenzites betulina), ma niemal identyczną barwę, fakturę, a nawet zapach, ale pod kapeluszem ma prawdziwe, wyraźne blaszki zamiast rurek z porami, i częściej rośnie na brzozie czy olszy niż na buku. Żadna z tych pomyłek nie jest niebezpieczna, wszystkie wymienione gatunki są niejadalne, więc błędne rozpoznanie nie grozi zatruciem, jedynie niepotrzebnym zbieraniem twardych, niekulinarnych okazów.

Zobacz też: Wrośniak szorstki Białoporek brzozowy Wrośniak różnobarwny

Nie dotyczy, grzyb niejadalny. Miąższ jest zbyt twardy, korkowaty i pozbawiony wyrazistego smaku, by nadawał się do jedzenia w jakiejkolwiek postaci; nie jest też toksyczny, po prostu nie ma zastosowania kulinarnego. W badaniach laboratoryjnych (na modelach zwierzęcych, nie na ludziach) polisacharydy wyizolowane z owocników i grzybni wrośniaka garbatego wykazywały działanie ochronne na naczynia krwionośne oraz hamujący wpływ na wzrost niektórych linii komórek nowotworowych u myszy, to jednak wyniki przedkliniczne. Nie należy ich mylić z oczyszczonym preparatem PSK, otrzymywanym ze spokrewnionego wrośniaka różnobarwnego (Trametes versicolor) i zatwierdzonym w Japonii jako dodatek do standardowego leczenia niektórych nowotworów; to inny gatunek i wystandaryzowany lek, nie susz z lasu. Traktuj to jako ciekawostkę naukową, nie jako podstawę do samodzielnej suplementacji.