⚪ Wrośniak szorstki

Rośnie na martwym drewnie bardzo wielu gatunków liściastych — buka, dębu, brzozy, graba, wierzby, czeremchy czy jarzębiny — najchętniej tam, gdzie drewno jest suche i dobrze nasłonecznione, w przeciwieństwie do większości hub preferujących wilgotny cień. Owocniki zawiązują się przez cały rok, bez wyraźnego szczytu sezonowego, i jako twarde, korkowate twory potrafią przetrwać na pniu wiele miesięcy. To jeden z najpospolitszych grzybów rozkładających drewno w Polsce i Europie — spotkasz go równie łatwo w lesie, jak na opadłej gałęzi w miejskim parku czy na składzie drewna opałowego.

Owocnik jest półkolisty do nerkowatego, przyrośnięty bokiem, pojedynczy albo zrastający się z sąsiednimi w piętrowe skupiska, o szerokości pojedynczego kapelusza 3–8 cm i grubości 5–10 mm. Górna powierzchnia jest gęsto, szorstko owłosiona długimi, sztywnymi włoskami (4–5,5 mm) — wyraźnie bardziej „kudłata” niż u pokrewnych wrośniaków — w kolorze białawym, szarym, kremowym lub żółtawobrązowym; na ocienionych, wilgotnych stanowiskach często zazielenia się od obrastających ją glonów, co bywa mylnie brane za cechę gatunkową. Pory na spodzie są drobne, okrągłe (ok. 0,5 mm), białawokremowe, czasem z szarym połyskiem. Miąższ jest biały, żółknący z wiekiem, elastyczny i błoniasty u młodych owocników, twardniejący u starszych, o lekko anyżkowym zapachu i wyczuwalnie gorzkawym smaku.

Najbliższym sobowtórem jest wrośniak garbaty (Trametes gibbosa) — młode, aksamitnie owłosione owocniki obu gatunków bywają nie do odróżnienia gołym okiem; pomaga dopiero spojrzenie na spód: u wrośniaka garbatego pory są wydłużone i jamkowate, u szorstkiego drobne i okrągłe. Drugim, jeszcze trudniejszym sobowtórem jest wrośniak różnobarwny (Trametes versicolor) — gatunek bardzo zmienny, z licznymi formami przejściowymi do wrośniaka szorstkiego; różni się zwykle wyraźniejszym, kontrastowym strefowaniem barw i cieńszym, delikatniej owłosionym kapeluszem. Z wierzchu, zwłaszcza u starszych owocników, wrośniak szorstki bywa też mylony ze skórnikiem szorstkim (Stereum hirsutum) — oba gatunki mają podobnie owłosioną, strefowaną górę, ale spód rozstrzyga jednoznacznie: u wrośniaka to gąbczaste rureczki zakończone porami, u skórnika zupełnie gładka, niepofałdowana powierzchnia zarodnikonośna. Żadna z tych pomyłek nie niesie ryzyka zatrucia — wszystkie wymienione gatunki są niejadalne.

Zobacz też: Wrośniak garbaty Skórnik szorstki

Nie dotyczy — grzyb niejadalny. Owocnik jest twardy, korkowaty i pozbawiony wyrazistego smaku (poza lekką goryczką), więc nie ma zastosowania kulinarnego ani w Polsce, ani w europejskiej tradycji grzybiarskiej — choć w niektórych rejonach Azji (m.in. w Hongkongu i Nepalu) bywa lokalnie spożywany. W Europie wrośniak szorstki znajduje za to zastosowanie poza kuchnią: jako producent enzymów lakazowych badany jest w biotechnologii przemysłowej — m.in. przy rozkładzie barwników i związków fenolowych w ściekach — co nie ma nic wspólnego z tradycyjnym „grzybem leczniczym”, mimo że bazy danych bywają w tym punkcie mylące.