grzybowy.pl Dodaj zbiory

🍄 Borowik usiatkowany

Boletus reticulatus

jadalny

Borowik usiatkowany (Boletus reticulatus)
František ŠARŽÍK · CC BY 3.0

Borowik usiatkowany (Boletus reticulatus), nazywany letnim prawdziwkiem, to najbliższy krewny borowika szlachetnego i grzyb równie smaczny. Pojawia się wcześniej, już w czerwcu, pod dębami i bukami, a poznamy go po matowym, zamszowym kapeluszu i wyraźnej siateczce na całym trzonie.

Sezon

czerwiec–wrzesień (wcześniej niż borowik szlachetny)

Gdzie

dąb, buk, grab; lasy liściaste i mieszane, parki, skraje lasów

Wartość

jadalny, bardzo smaczny, „letni prawdziwek”

📍 Sprawdź szansę na grzyby w swojej okolicy →

Gdzie i kiedy rośnie

Rośnie w lasach liściastych i mieszanych z dębem i bukiem, często na ciepłych, prześwietlonych stanowiskach: w dąbrowach, na skrajach lasów, przy drogach leśnych, w starych parkach i alejach dębowych. Sezon otwiera wcześnie, pierwsze owocniki bywają już w czerwcu po ciepłych burzach, a najwięcej jest ich w lipcu i sierpniu. We wrześniu ustępuje miejsca borowikowi szlachetnemu. To dobry cel na letnie grzybobranie, kiedy w borach sosnowych jeszcze pusto.

Jak rozpoznać

Kapelusz ma 6–20 cm, jest jasnobrązowy, orzechowy lub szarobrązowy, równomiernie zabarwiony, matowy i zamszowy w dotyku, w suche dni pęka w drobną mozaikę. Brakuje mu jasnej obwódki na brzegu, typowej dla borowika szlachetnego. Rurki są u młodych okazów białe, później żółtawe, a u starych oliwkowozielone. Trzon jest masywny, beczułkowaty u młodych, jasnobrązowy, pokryty wyraźną, jasną siateczką, która schodzi zwykle niemal do samej podstawy. Miąższ jest biały, nie zmienia barwy po przekrojeniu, ma przyjemny, orzechowy zapach i łagodny smak. Uwaga praktyczna: gatunek jest bardzo często zaczerwiony przez larwy, dlatego przekrój trzonu w lesie oszczędza koszyka.

Sobowtóry, z czym mylony i jak odróżnić

Najgroźniejsza pomyłka, kulinarnie, to goryczak żółciowy (Tylopilus felleus). Ma podobny brązowy kapelusz i siateczkę na trzonie, ale siateczka jest ciemna, brązowa, na jaśniejszym tle, a rurki z wiekiem stają się różowawe. Jeden goryczak potrafi zepsuć całą potrawę gorzkim smakiem; w razie wątpliwości wystarczy dotknąć językiem miąższu i wypluć, goryczak jest wyraźnie gorzki. Z borowikiem szlachetnym (również jadalnym) różni się kapeluszem bez jasnego brzegu, wcześniejszym sezonem, siateczką sięgającą dalej w dół trzonu i siedliskiem pod drzewami liściastymi. Odróżnij go też od borowików o czerwonych porach albo siniejącym miąższu: borowik usiatkowany nigdy nie ma czerwonych porów i jego miąższ nie sinieje.

Zobacz też: Goryczak żółciowy Borowik szlachetny

W kuchni

Kulinarnie dorównuje prawdziwkowi: świetny smażony, duszony, w zupach i sosach, a szczególnie suszony, bo ma intensywny, orzechowy aromat. Młode, jędrne kapelusze można marynować. Ze względu na częste porażenie przez larwy warto kroić grzyby od razu po zbiorze i odrzucać okazy z kanalikami.

⚠️ Zanim wrzucisz do koszyka brązowego borowika z siateczką, sprawdź kolor siateczki i porów: jasna siateczka i białe lub żółtawe pory to borowik, ciemna siateczka i różowe pory to goryczak.
Występowanie

Notowany w 22 krajach Europy (GBIF); ujęty w checklistach Catalogue of Life i czeskiego Číselníku ČVSM. W urzędowym wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu nie jest wymieniony z nazwy (wymieniony jest borowik szlachetny).

⚠️ Nigdy nie jedz grzyba, którego nie jesteś w 100% pewien. Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje wiedzy doświadczonego grzybiarza. W razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą; przy podejrzeniu zatrucia dzwoń 112.