🟤 Maślak pstry

To grzyb suchych borów sosnowych na kwaśnych, piaszczystych glebach: wydmy porośnięte sosną, bory chrobotkowe i wrzosowe, skraje młodników. Tworzy mikoryzę wyłącznie z sosną, więc pod świerkiem czy w lesie liściastym go nie spotkamy. Pierwsze owocniki pojawiają się w lipcu, ale główny sezon przypada na wrzesień i październik, a w łagodne jesienie grzyb rośnie aż do listopadowych przymrozków. Lubi wilgotne lata, po suchym sierpniu wysypuje dopiero po dłuższych jesiennych deszczach.

Kapelusz ma 5–13 cm, jest ochrowożółty, oliwkowożółty lub rdzawobrązowy, wypukły, a jego powierzchnia jest pokryta drobnymi, przylegającymi, ciemniejszymi łuseczkami, które dają efekt „pstrokacizny” i nazwę gatunku. U młodych okazów skórka jest zamszowa i sucha, dopiero w deszczowe dni lekko się klei. Pod spodem są drobne, kanciaste pory w kolorze ochrowooliwkowym, z wiekiem cynamonowobrązowe. Trzon jest walcowaty, żółtawy do brązowawego, gładki i bez pierścienia. Miąższ jest bladożółty, po przekrojeniu potrafi lekko zsinieć, zwłaszcza w kapeluszu i nad rurkami. Zapach bywa opisywany jako przypominający tęgoskóry.

Maślak pstry nie ma w Polsce groźnego sobowtóra. Najczęściej mylony jest z maślakiem sitarzem, który rośnie w tych samych borach, ale ma kapelusz gładki, bez łuseczek, różowawopomarańczowy, oraz duże, nieregularne pory przypominające sito. Od maślaka zwyczajnego odróżnia go brak pierścienia i suchy, łuskowaty, a nie śluzowaty kapelusz. Niedoświadczeni grzybiarze biorą go czasem za podgrzybka, jednak podgrzybek brunatny ma ciemnobrązowy, gładki kapelusz i pory, które po naciśnięciu wyraźnie sinieją na niebiesko. Lekkie sinienie miąższu maślaka pstrego jest słabe i nie powinno budzić niepokoju. Ważne: suchy, łuseczkowaty kapelusz, rurki zamiast blaszek, brak pierścienia i sosna w pobliżu to komplet cech tego gatunku.

Zobacz też: Maślak sitarz Maślak zwyczajny Podgrzybek brunatny Piaskowiec modrzak

Smak jest łagodny, ale grzyb uchodzi za przeciętny, a starsze okazy bywają gąbczaste i nasiąknięte wodą. Najlepsze są młode kapelusze, które dobrze nadają się do marynowania i do mieszanego sosu grzybowego. Przed obróbką warto usunąć rurki u starszych okazów. Jak każdy grzyb leśny, maślak pstry wymaga obróbki termicznej, surowy bywa ciężkostrawny.