🍄 Gdzie na grzyby, Szczecin

W promieniu ok. 25 km od centrum miasta lasy państwowe i objęte planami urządzenia lasu zajmują ok. 69 984 ha, czyli ok. 28% powierzchni. Gatunki panujące w drzewostanach: sosna (72%), buk (10%), olsza (7%), dąb (4%). Średni wiek drzewostanów to ok. 63 lat; młode, do 40 lat, to 21% powierzchni, a starsze niż 80 lat 33%.

Przewaga drzew iglastych (72%) to warunki dla podgrzybka brunatnego, borowika szlachetnego i maślaków: zwyczajnego, pstrego i sitarza.

Terenem gospodarują nadleśnictwa: Gryfino, Trzebież, Kliniska, Goleniów (Lasy Państwowe). Okresowe zakazy wstępu do lasu, np. z powodu zagrożenia pożarowego albo prac leśnych, ogłasza właściwe nadleśnictwo, a widać je na mapie Banku Danych o Lasach.

W promieniu ok. 30 km od centrum miasta jest 18 obszarów z zakazem zbioru grzybów (rezerwaty przyrody i parki narodowe). Najbliżej: rezerwat Kurowskie Błota (ok. 8 km), rezerwat Zdroje (ok. 8 km), rezerwat Bukowe Zdroje im. Profesora Tadeusza Dominika (ok. 9 km), rezerwat Kanał Kwiatowy (ok. 10 km), rezerwat Wzgórze Widokowe nad Międzyodrzem (ok. 11 km), rezerwat Kamienieckie Wąwozy im. prof. Janiny Jasnowskiej (ok. 15 km). Granice wszystkich zobaczysz na mapie województwa w trybie „Lasy”.

Dane: Bank Danych o Lasach (drzewostany Lasów Państwowych i lasów objętych planami urządzenia lasu; lasy prywatne bez planu nie są ujęte), granice rezerwatów i parków narodowych: GDOŚ. Stan: 25.10.2026.

Szczecin leży w miejscu, gdzie Odra rozdziela się na kilka ramion i wpływa do Zalewu Szczecińskiego, a samo miasto rozciąga się po obu jej brzegach. Dla grzybiarza liczy się przede wszystkim prawobrzeże: dzielnice Zdroje i Płonia stykają się bezpośrednio z pofałdowanymi Wzgórzami Bukowymi, a dzielnice Dąbie i Załom leżą na skraju płaskiej, piaszczystej Puszczy Goleniowskiej. Te dwa kierunki różnią się nie tylko odległością, ale całą geologią pod nogami: od Zdrojów wchodzi się prosto w morenowe wzgórza z wychodniami kredy jeziornej, od Dąbia i Załomia otwiera się widok na sandrową równinę ciągnącą się aż po Goleniów. Nie trzeba jechać dalej niż do granic miasta, żeby zacząć las, to rzadkość wśród dużych polskich miast, w których las najbliższy centrum bywa odległy o kilkadziesiąt kilometrów.

Kierunek Zdroje/Puszcza Bukowa to teren borowika szlachetnego i borowika ciemnobrązowego pod bukiem, bogatej reprezentacji gołąbków (smaczny, wyborny) i rzadkiej trufli letniej, a od strony ryzyka także muchomora sromotnikowego, najgroźniejszego trującego grzyba w kraju, który w Polsce najchętniej rośnie właśnie pod bukiem i dębem. Kierunek Dąbie/Puszcza Goleniowska to zupełnie inna lista: rydz i maślak zwyczajny, których pod Zdrojami nie znajdziesz wcale, bo potrzebują sosny, a nie buka, oraz późna gąska zielonka, zbierana dopiero po pierwszych przymrozkach. Kurka i podgrzybek brunatny owocują w obu kierunkach, ale w borze sosnowym są liczniejsze, a pod bukiem, okazalsze. Z ryzykownych po stronie Goleniowskiej trzeba znać zasłonaka czerwonego, śmiertelnie trującego sobowtóra borowika w borach sosnowych i świerkowych. Dla mieszkańca Szczecina to w praktyce wybór na wejściu: koszyk bukowy czy borowy, bo obu naraz w jeden dzień się sensownie nie połączy.

Nadmorskie położenie Szczecina, bliskość Bałtyku i rozległego Zalewu Szczecińskiego, łagodzi klimat i opóźnia pierwsze przymrozki względem wnętrza kraju, więc sezon bywa tu dłuższy niż w centralnej Polsce: realnie od czerwca (pierwszy borowik ciemnobrązowy pod bukiem) do listopada (późne opieńki i gąska zielonka). Kierunek Zdroje/Bukowa ma szczyt wcześniej, we wrześniu, bo bukowa ściółka trzyma wilgoć lepiej niż piasek. Kierunek Dąbie/Goleniowska potrzebuje więcej regularnych opadów na start, ale za to ciągnie sezon dłużej, aż do pierwszych listopadowych przymrozków.

Do Puszczy Bukowej (ok. 11 km od centrum) najwygodniej bez samochodu: szybki tramwaj (Szczeciński Szybki Tramwaj) do pętli przy ul. Turkusowej w Zdrojach albo autobus do pętli Bukowe lub Słoneczne, a stamtąd od razu w las, Park Leśny Zdroje to już jego część. Kierowcy mają do wyboru dwa wjazdy na południe od Zdrojów: przez Binowo nad Jeziorem Binowskim, gdzie prowadzi lokalna Droga Kołowska, albo przez Kołbacz, tam grzybobranie łatwo połączyć ze zwiedzaniem zabytkowego opactwa cystersów. Do Puszczy Goleniowskiej (ok. 24 km) trzeba już wsiąść w samochód lub rower: trasa drogą ekspresową S3 do węzła Kliniska (oddanego do użytku w 2020 roku) zajmuje niecałe pół godziny, a punktem orientacyjnym jest siedziba Nadleśnictwa Kliniska w Kliniskach Wielkich, skąd co roku startuje „Wielkie Grzybobranie Puszczy Goleniowskiej”. Rowerzyści zwykle wybierają trasę przez prawobrzeżne dzielnice Dąbie i Załom, dalej przez Lubczynę w stronę Goleniowa. Kto szuka dalszych, ale bezowocnych wypraw, Wolin i okolice Drawna leżą ponad 100 km od Szczecina i jako parki narodowe objęte są całkowitym zakazem zbioru, więc nie ma sensu tam jechać z koszykiem.

Żaden z dwóch kompleksów w bezpośrednim zasięgu Szczecina nie jest parkiem narodowym, więc zbiór grzybów na własny użytek jest w obu dozwolony. Wyjątek to siedem rezerwatów przyrody rozsianych po Puszczy Bukowej (m.in. mikologiczny „Osetno”, chroniący same grzyby), tam zbiór jest zakazany niezależnie od statusu całego parku krajobrazowego, w którego granicach leżą. W Puszczy Goleniowskiej ograniczeń w postaci rezerwatów nie ma, obowiązują tylko standardowe zasady Lasów Państwowych oraz oznakowane strefy wokół gniazd bielika w ramach Natura 2000. Prawdziwe zakazy w województwie dotyczą dwóch parków narodowych poza zasięgiem jednodniowej wycieczki ze Szczecina: Wolińskiego (zbiór grzybów zabroniony wprost, kara grzywny lub aresztu z art. 127 ustawy o ochronie przyrody) i Drawieńskiego (te same, ogólnopolskie zasady parków narodowych). Dla szczecinianina praktyczny wniosek jest prosty: oba najbliższe lasy są legalne do zbioru, więc nie ma powodu ryzykować w dalszych, ale zakazanych miejscach.

Jeśli masz tylko popołudnie i nie chcesz brać samochodu, Zdroje wygrywają odległością i dostępnością komunikacją miejską, to jedyny kierunek, gdzie las zaczyna się tuż za pętlą tramwajową. Na dłuższy, całodniowy wypad lepiej wybrać się do Puszczy Goleniowskiej, gdzie las jest rozleglejszy i mniej przeczesywany przez spacerowiczów niż popularne wśród szczecinian Wzgórza Bukowe, zwłaszcza w weekendy. W obu kierunkach warto wyruszać wcześnie rano w dni robocze, Puszcza Bukowa jako najbliższy szczecinianom las bywa w weekendowe poranki mocno spenetrowana. Idąc w stronę Zdrojów, warto mieć pod ręką mapę Szczecińskiego Parku Krajobrazowego z zaznaczonymi siedmioma rezerwatami, turysta łatwo miesza szlak dozwolony z alejką prowadzącą już w głąb chronionego fragmentu lasu.

W lasach gospodarczych Lasów Państwowych zbiór na własne potrzeby jest dozwolony i bezpłatny. Zakaz obowiązuje w parkach narodowych, rezerwatach przyrody i uprawach do 4 m. → zasady zbierania grzybów.